Przegląd prasy 1 – 7.03

Podsumowanie tygodnia 1 – 7 marca AD 2025

1 marca

1. Departament Stanu USA, w trybie nadzwyczajnym, utrudniającym kontrolę Kongresu USA, zatwierdził sprzedaż 45 tys. bom lotniczych Izraelowi. Wartość kontraktu oszacowano na przeszło 2 mld $. Dostawy mają się rozpocząć w 2026 r. z opcją dostawy natychmiastowej z zapasów USA[i].
2. 28 lutego w fabryce amunicji Radford Army Ammunition Plant[ii] nastąpiła eksplozja, w której nikt nie został ranny. Potwierdza to opinię wyrażoną przez ekspertów podczas przesłuchania przed komisją Izby Reprezentantów USA o niedostatecznym, zagrażającym bezpieczeństwu stanie fabryk uzbrojenia w Stanach Zjednoczonych[iii].

2 marca

3. Izrael zgodził się na przedłużenie rozejmu z Palestyną do 20 kwietnia. Warunkiem jest dalsza wymiana zakładników lub ich ciał z obu stron konfliktu[iv]. Poza tym sytuacja w Strefie Gazy bez większych zmian.

3 marca

4. USA zamroziły pomoc wojskową dla Ukrainy. Jako warunek odblokowania pomocy podano zaangażowanie się Ukrainy w negocjacje pokojowe w dobrej wierze[v]. Co w siłach zbrojnych Ukrainy może przestać działać lub mieć znacznie ograniczone zdolności: F-16 – szczególnie w zakresie walki radioelektronicznej (całkowita zależność od Amerykanów), HIMARS – w zakresie systemów rozpoznawczych, PATRIOT – w zakresie systemów rozpoznania powietrznego i dowodzenia, Harpoon – w zakresie szkolenia. Poza tym zagrożona jest łączność, szczególnie używająca łączy satelitarnych i sieci komputerowe[vi].

4 marca

5. Tajwan stara się pozyskać 6 szybkich stawiaczy min do 2027 r. od krajowego przemysłu stoczniowego. Problemem są wymogi formalne zakładające, że do przetargu musi stanąć trzech oferentów, dotychczas stanęły dwie firmy. Tajwan posiada flotę liczącą około 70 okrętów, w tym 4 stawiacze min zbudowane w latach 2020-21[vii].
6. Tajwan modernizuje swoje czołgi M-60 poprzez wymianę silników, systemów kierowania ogniem, systemów obserwacyjnych oraz wymianę luf ich 105 mm armat. Tajwan posiada 460 czołgów M-60 pozyskanych w ostatnim dziesięcioleciu XX w[viii]. W grudniu ub.r. Tajwan otrzymał pierwsze 38 z zamówionych 108 wozów M1A2T Abrams. Zamówienie ma być zrealizowane do 2026 r.[ix] Wartość kontraktu to około 2 mld $.
7. Swoje M-60 modyfikuje również Iran. Ta przebudowa jest znacznie głębsza. Irański Sulejman-402 ma 120 mm lub 125 mm armatę gładkolufową, kadłub wzmocniono pancerzem kompozytowym, wieżę pancerzem reaktywnym, zainstalowano nowy SKO, nowe systemy obserwacji z kamerą termowizyjną oraz zakłócający starsze przeciwpancerne pociski kierowane system elektro-optyczny podobny do Sztora-1[x]. Iran posiada około 1600 czołgów najróżniejszych typów (amerykańskich M-48 i M-60, brytyjskich Chieftain, chińskich i rosyjskich z rodziny T, irańskich Zulfikar 1). Z czego najbardziej wartościowymi jest około 400 wozów rodziny T-72 wyprodukowanych na licencji rosyjskiej. Dane o produkcji seryjnej zaprojektowanych w Iranie czołgów Zulfikar-3 są sprzeczne. Czołgów M-60 Iran posiada około 150.
8. Rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych ChRL Lin Jian stwierdził, odnośnie wprowadzonych amerykańskich ceł, że jeżeli USA chcą wojny celnej lub jakiejkolwiek wojny to Chiny są gotowe i będą walczyć do końca: „If the U.S. has other agenda in mind and if war is what the U.S. wants, be it a tariff war, a trade war or any other type of war, we’re ready to fight till the end.”[xi]

5 marca

9. Ministrowie spraw zagranicznych Polski i Korei Południowej podpisali „Plan Działania na rzecz implementacji Partnerstwa Strategicznego” na lata 2025 -2028 r. Jednym z obszarów jaki obejmuje porozumienie jest współpraca w zakresie obronności.
10. Siły Powietrzne USA nadały oznaczenia dwóm prototypom lojalnych skrzydłowych/autonomicznych skrzydłowych – dronów mających współdziałać z samolotami wielozadaniowymi. YFQ (Y-prototyp,
    F- myśliwiec, Q- bezzałogowiec) -42 zbudował Anduril Industries, a YFQ-44 General Atomics. Próby prototypów zaplanowano na lato[xii]. Symboliczne jest oznaczenie dronów jako samolotów myśliwskich.
11. Nowym Szefem Sztabu Sił Obronnych Izraela (IDF) został gen. dywizji Eyal Zamir. Poprzedni, gen. broni Halevi, podał się do dymisji w styczniu br. ponieważ, jak sam stwierdził, zawiódł podczas wykonywania swoich zadań[xiii]. Warto zwrócić uwagę, że najwyższy rangą wojskowy Izraela ma stopień trzy gwiazdkowego generała, mimo że dowodzi około 180 tys. żołnierzy w służbie czynnej. Warto również prześledzić przebieg kariery gen. dyw. Zamira na stanowiskach generalskich: dowódca brygady, dywizji, sekretarz ds. wojskowych premiera, dowódca Dowództwa Południowego (odpowiednik korpusu), zastępca szefa sztabu IDF, dyrektor generalny w ministerstwie obrony Izraela i wreszcie obecne stanowisko[xiv].
12. Możliwości negatywnego wpływania na gotowość bojową F-35 sojuszników przez USA stały się podstawą zakwestionowania przez prof. Byers’a z Canada Research Chair in Global Politics and International Law (instytucja państwowa) do rezygnacji przez Kanadę zakupu tych samolotów.
    W szczególności w aspekcie znacznego pogorszenia stosunków za nowego prezydenta USA. Podkreślił w szczególności, że F-35 może być w pełni serwisowany jedynie przez USA ze względu na dostępność wszystkich części zamiennych tylko tam. Poza tym, według Kanadyjczyka, pełne programowanie systemów bojowych F-35 jest możliwe tylko w USA, a odcięcie możliwości aktualizacji spowoduje utratę większości możliwości samolotu szczególnie w zakresie walki radioelektronicznej, świadomości sytuacyjnej i samoobrony[xv].

6 marca

13. F-16 Korei Południowej zrzuciły bomby odłamkowo-burzące Mk-82 poza poligonem. 8 bomb uderzyło w 158 tys. miasto Pocheon leżące około 35 km na północ-północny wschód od Seulu i około 30 km na wschód południowy wschód od granicy z Koreą Północną. Rannych zostało 15 osób, w tym cztery ciężko[xvi].
14. Szwecja, o ile zostanie uzyskana zgoda parlamentu, zamierza wziąć udział w NATO Security Assistance and Training for Ukraine poprzez wysłanie 8 samolotów wielozadaniowych JAS 39 Gripen do Polski od 1 maja do 31 sierpnia br. w celu osłony lotniska w Jasionce k. Rzeszowa. Od kwietnia do czerwca JAS 39 mają wzmocnić ochronę polskiej przestrzeni powietrznej w ramach Air Policing[xvii]. Czy chwilowe wzmocnienie działań Sił Powietrznych przez Szwedów posłuży jako pretekst do oddania samolotów wielozadaniowych MiG-29 na Ukrainę?[xviii]
15. Litwa wycofała się z konwencji o zakazie użycia amunicji kasetowej i przygotowuje się do wycofania z konwencji o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych[xix].
16. Siły Powietrzne USA osiągnęły istotny wzrost rekrutów uzyskując najlepsze wyniki od 10 lat. W 2023 r. trening podstawowy rozpoczynało około 500-600 nowych żołnierzy Obecnie jest 750-800. Cel rekrutacyjny na 2024 r. 27 100 żołnierzy osiągnięto w sierpniu. W tym roku planowane jest przyjęcie 32 500 lotników[xx]. Z drugiej strony US Air Force osiągnęły historyczne dno, w kwestii gotowości bojowej samolotów, wynoszącej średnio 62% na dzień w 2024 r.[xxi] 12 lat temu ten wskaźnik wynosił 78%. F-35 osiągnęły w zeszłym roku gotowość wynoszącą zaledwie 51,5 %.
17. Brytyjska Marynarka Wojenna potwierdziła przeprowadzenie pierwszego lotu F-35B uzbrojonego w brytyjski pocisk powietrze-powietrze Meteor. Świadczy to o zaawansowaniu w integracji brytyjskiego uzbrojenia na amerykańskich samolotach wielozadaniowych. Meteor jest najbardziej zaawansowanym brytyjskim uzbrojeniem przeznaczonym do niszczenia celów powietrznych o zasięgu około 190 km i prędkości 4 Ma[xxii].
18. Przywódcy państw UE w Brukseli zadecydowali o rozbudowie zdolności obronnych. Pożyczki zaciągnięte wspólnie na cele obronne mają wynieść około 150 mld €. Premier Tusk mówił o konieczności wygrania wyścigu zbrojeń[xxiii]. Można się niestety spodziewać, że pożyczkę zaciągniemy wspólnie, a finansowanie trafi głównie do państw tzw. Starej Europy. Łączne wydatki państw UE mają sięgnąć 800 mld €[xxiv]. Szczególnie będzie to dotyczyło bazy przemysłowej i naukowej. Spłacać również będziemy razem, a później będziemy mieli możliwość kupowania europejskiego uzbrojenia po pełnych cenach.
19. bryg. rez. Drewniak poddał w wątpliwość obecne zdolności Europy do konfliktu z Rosją bez wsparcia USA podając, że systemy dowodzenia (NATO) opierają się na zdolnościach amerykańskich, a państwa europejskie (UE) nie mają własnych[xxv].
20. Kukuła podał publicznie, że SZ RP liczą obecnie, łącznie z planowanymi do mobilizacji rezerwistami 550 tys. żołnierzy[xxvi]. Gen. dyw. rez. Koziej powiedział o braku formacji rezerwowych, które mogłyby wchłonąć ponad 300 tys. rezerwistów.
21. Prezydent Trump wyraził niepewność, czy państwa NATO broniłyby USA w razie potrzeby. Zasugerował przy tym możliwość porzucenia zobowiązań wobec Sojuszu, jeżeli państwa NATO nie zwiększą wydatków na obronność[xxvii]. Dzień wcześniej, planowany na ambasadora przy NATO Matt Whittaker, porównywał podczas przesłuchania senackiego przywiązanie obecnej administracji do Sojuszu do „pancernika”[xxviii].

7 marca

1. Według Agencji TASS premier Tusk stwierdził, że rozmowy polsko-francuskie na temat objęciem Polski atomowym parasolem ochronnym Francji są bardzo zaawansowane[xxix]. Zapowiedział również wycofanie się z traktatu o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych oraz konwencji o zakazie stosowania amunicji kasetowej[xxx]. Dzięki temu Polska wniosła historyczny wkład do międzynarodowej dyplomacji poprzez zapowiedź wypowiedzenia umowy, której nawet nie jest stroną (konwencji o zakazie amunicji kasetowej).
2. Premier zapowiedział szkolenia wojskowe dla wszystkich mężczyzn[xxxi], żeby mieć odpowiednie rezerwy na wypadek wojny. Plany maja być opracowane w przeciągu roku. Pan premier wiele rzeczy zapowiadał, więc raczej należy traktować te słowa jako typową dla niego wrzutkę. Szczególnie, że jednocześnie mówił, że nie odwiesza poboru i szkolenie ma być dla chętnych. Poza tym zapowiedź przeszkolenia lekko licząc około 8 mln osób (mężczyzn 18-49 lat) jest nierealna. Nie ma kim, nie ma czym, nie ma gdzie. W rok nie wyszkoli się kadry instruktorskiej, nie wybuduje się infrastruktury i nie zapewni się środków do szkolenia.
3. Kandydat na prezydenta in spe, pan dr Bartosiewicz jest za pełnym dostępem do broni: „Pełny dostęp do broni, każdy dorosły obywatel przechodzi szkolenie z obsługi broni, ma prawo posiadania broni palnej, która jest deponowana w lokalnej jednostce wojskowej lub komisariacie policji. Ma obowiązek raz na kwartał min. 2h spędzić na strzelnicy i przejść specjalistyczne szkolenie z obsługi i oddać min. 100 strzałów.” Panu doktorowi sugerujemy, żeby skorzystał ze słownika i zrozumiał znaczenie słowa „posiadanie”.
4. Umowę wartości 50 mln zł na 96 Mobilnych Bezzałogowych Pojazdów Rozpoznawczych podpisano pomiędzy Skarbem Państwa, a Siecią Badawczą Łukasiewicz- Przemysłowym Instytutem Automatyki i Pomiarów (PIAP). Drony mają być używane do rozpoznania w styczności z przeciwnikiem oraz miejsc niedostępnych dla człowieka[xxxii]. Pojazdy mają zostać dostarczone siłom zbrojnym w latach 2026-7. Próby zakupy tego typu sprzętu trwają od, co najmniej, 2015 r.
5. Kolejna awaria rakiety Starship/super Heavy. Dony człon wylądował zgodnie z planem za pomocą mechanicznych ramion wyrzutni. Górny człon eksplodował około 145 km nad Ziemią[xxxiii]. Zwróćmy uwagę na tempo prac w firmie SpaceX. Poprzednia próba, również zakończona niepowodzeniem odbyła się w styczniu.
6. Prezydent Duda złożył projekt poprawki do Konstytucji zakładający obowiązek utrzymania wydatków na obronność w wysokości 4% PKB[xxxiv].
7. Prezydent Trump podkreślił, w kontekście nakładanych 25% ceł na stal i aluminium na Japonię, że są wprawdzie sojusznikami, ale sojusz jest nierównoważny. Powiedział, że USA nie potrzebują ochrony Japonii, natomiast Japonia potrzebuje ochrony ze strony USA. Zauważył, że Japonia  zarobiła fortunę na sojuszu ze Stanami Zjednoczonymi. W Japonii stacjonuje około 54 tys. żołnierzy USA[xxxv].
8. Japoński minister obrony potwierdził na spotkaniu z sekretarzem spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii dalszą współpracę w budowie, razem z Włochami, myśliwca nowej generacji do 2035 r.[xxxvi]
9. Zatrzymano dwóch żołnierzy służby czynnej i jednego byłego wojskowego Wojsk Lądowych USA oskarżonych o zdradę i szpiegostwo na rzecz Chińskiej Republiki Ludowej[xxxvii]. Sprzedawali oni dyski twarde z informacjami tajnymi i ściśle tajnymi.
10. Prezydent Trump wysłał list do Najwyższego Przywódcy Chamenei’ego w sprawę porozumienia zakazującego posiadania broni nuklearnej przez Iran[xxxviii].
11. Niemcy przywracają zasadniczą służbę wojskową[xxxix], a prezydent Trump rozważa wycofanie wojsk z Niemiec i przeniesienie ich na Węgry. Ma to być związane z jego zapowiedziami obrony tylko sojuszników spełniających kryterium wydatków na siły zbrojne[xl]. Pamiętajmy, że wojska amerykańskie są wojskami okupacyjnymi, w przypadku Polski jest to raczej korzystne, szczególnie ze względu na znaczenie Niemiec jako korytarza logistycznego.

Wojna rosyjsko-ukraińska

1. Rosjanie uderzyli 1 marca pociskiem Iskander-M w miejsce stacjonowania ukraińskiego batalionu rezerwowego. Uderzenie było koordynowane z drona. Bataliony rezerwowe służą jako „stacja pośrednia” między wcieleniem i szkoleniem, a skierowaniem do służby w konkretnej jednostce na froncie. Zginęło do 39, a rannych zostało do 90 Ukraińców[xli].
2. W tym tygodniu na froncie 7 marca pojawiły się informacje o przełamaniu pozycji ukraińskich na południe od Sudży[xlii]. Jeżeli byłaby to prawda, Rosjanie zagroziliby odcięciem i zniszczeniem ukraińskich sił w obwodzie kurskim.
3. 6 marca sekretarz stanu USA Rubio nazwał wojnę rosyjsko-ukraińską konfliktem zastępczym Rosji ze Stanami Zjednoczonymi[xliii]. Według niektórych amerykańskich ekspertów największym problemem związanym z próbami zakończenia tego konfliktu może być długoterminowe podważenie zaufania sojuszników, szczególnie w Europie i Azji Południowo-Wschodniej, do USA. Groziłoby to umocnieniem się ChRL oraz ryzykiem podjęcia przez nią prób testowania gotowości do obrony nie tylko Tajwanu, ale również Filipin i Australii. W najgorszym wypadku inwazja ChRL na Tajwan, byłaby połączona z eskalacją wojny koreańskiej oraz inwazją rosyjską na kraje bałtyckie[xliv]. Wiąże się to również z opinią gen. Kelloga
   o „zresetowaniu stosunków z Rosją”, czyli tzw. odwróconym manewrze Nixona[xlv].

[i] https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=45417

[ii] https://www.defensenews.com/industry/2025/02/28/no-injuries-reported-in-virginia-army-ammunition-plant-explosion/

[iii] https://www.youtube.com/watch?v=Oz8_0WquoIA&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Farmedservices.house.gov%2F&source_ve_path=Mjg2NjY

[iv] https://tvn24.pl/swiat/konflikt-w-strefie-gazy-koniec-pierwszej-fazy-rozejmu-komunikat-biura-premiera-izraela-st8329812

[v] https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2025-03-04/amerykanie-wstrzymuja-pomoc-wojskowa-dla-ukrainy-1105-dzien-wojny

[vi] https://www.foxnews.com/opinion/7-combat-systems-ukraine-could-lose-without-trump-deal-aid

[vii] https://www.taiwannews.com.tw/news/6050952

[viii] https://www.taiwannews.com.tw/news/6051113

[ix] https://www.defensenews.com/global/asia-pacific/2024/12/20/taiwan-gets-us-abrams-tanks-hardening-final-defenses-in-an-invasion/

[x] https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=45464; https://defencesecurityasia.com/en/iran-begins-receiving-soleiman-402-mbt-a-radical-upgrade-of-the-u-s-made-m60-patton/

[xi] https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/lxjzh/202503/t20250304_11568271.html

[xii] https://www.militarytimes.com/air/2025/03/05/f-for-fighter-air-force-combat-drones-get-novel-mission-designation/

[xiii] https://www.aljazeera.com/news/2025/3/5/israel-new-army-chief-eyal-zamir-says-hamas-mission-not-accomplished

[xiv] https://en.wikipedia.org/wiki/Eyal_Zamir

[xv] https://www.theglobeandmail.com/opinion/article-it-may-provoke-trump-but-canada-should-cancel-the-purchase-of-f-35/

[xvi] https://nczas.info/2025/03/06/w-korei-poludniowej-zrzucono-bomby-na-cywilow-sa-ranni-foto-video/

[xvii] https://www.altair.com.pl/news/view?news_id=45458

[xviii] https://defence24.pl/polityka-obronna/spotkanie-duda-rutte-3-proc-na-zbrojenia-gripeny-za-migi

[xix] https://defence24.pl/polityka-obronna/litwa-wycofuje-sie-z-konwencji-o-zakazie-uzycia-amunicji-kasetowej

[xx] https://www.militarytimes.com/air-warfare/2025/03/06/air-force-sees-historic-recruitment-surge-with-delayed-entry-program/

[xxi] https://www.militarytimes.com/air/2025/03/06/air-force-aircraft-readiness-plunges-to-new-low-alarming-chief/

[xxii] https://armyrecognition.com/news/navy-news/2025/breaking-news-british-navy-tests-f-35b-fighter-jet-armed-with-meteor-missile-for-first-time-to-improve-naval-air-operations

[xxiii] https://www.reuters.com/world/europe/eu-leaders-back-defence-surge-support-zelenskiy-after-us-aid-freeze-2025-03-06/

[xxiv] https://dorzeczy.pl/unia-europejska/698377/von-der-leyen-oglasza-rearm-europe-mocny-komentarz-mentzena.html

[xxv] https://dorzeczy.pl/opinie/699652/rosyjskie-zagrozenie-gen-drewniak-bez-usa-europa-ma-5-6-lat.html

[xxvi] https://dorzeczy.pl/opinie/699172/gen-kukula-o-liczebnosci-sil-zbrojnych-podkreslil-role-rezerwistow.html

[xxvii] https://www.france24.com/en/france/20250307-macron-says-france-is-loyal-us-ally-as-trump-casts-doubt-on-nato-solidarity

[xxviii] https://apnews.com/article/matt-whitaker-trump-ukraine-nato-bf4cca9c12e5427d1b6c2d83a13209ce

[xxix] https://tass.com/world/1924171

[xxx] https://wiadomosci.wp.pl/polska-rozwaza-wycofanie-sie-konwencji-ottawskiej-nie-bedziemy-sie-ogladac-na-nikogo-7132578528811520a

[xxxi] https://dorzeczy.pl/opinie/699928/przygotowania-do-wojny-premier-zapowiada-szkolenie-wojskowe-mezczyzn.html

[xxxii] https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-umowa-podpisana-mon-wyda-50-mln-zl-to-jest-kontrakt-bardzo-w,nId,7926373

[xxxiii] https://space24.pl/pojazdy-kosmiczne/systemy-nosne/starship-wystartowal-po-raz-osmy-segment-rakiety-eksplodowal?_gl=1%2a1025anc%2a_ga%2aMTY4MjY3NjM1MS4xNzMwOTAyOTI0%2a_ga_V9HJHCHWER%2aMTc0MTM0MDY4OC4xNDIuMS4xNzQxMzQwNzc2LjQ5LjAuMA..%2a_ga_74VRD6CCXR%2aMTc0MTM0MDY4OC4xNDIuMS4xNzQxMzQwNzc2LjQ5LjAuMA..

[xxxiv] https://dorzeczy.pl/opinie/699895/prezydent-duda-proponuje-zmiane-konstytucji-dot-obronnosci.html

[xxxv] https://japantoday.com/category/politics/us-japan-alliance-unequal-trump-complains

[xxxvi] https://japantoday.com/category/politics/japan-affirms-fighter-jet-cooperation-with-british-foreign-secretary

[xxxvii] https://www.foxnews.com/us/former-active-duty-army-soldiers-charged-scheme-allegedly-selling-sensitive-military-information-china

[xxxviii] https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2025/3/7/gaza-war-live-trump-administration-engages-in-direct-talks-with-hamas

[xxxix] https://www.rp.pl/opinie-prawne/art41888701-tomasz-pietryga-niemcy-stawiaja-na-powszechny-pobor-czy-pojdziemy-w-ich-slady

[xl] https://dorzeczy.pl/swiat/700180/trump-rozwaza-przeniesienie-wojsk-usa-z-niemiec-na-wegry.html

[xli] https://censor.net/en/resonance/3539596/iskander-s-strike-on-the-168th-reserve-battalion-the-reasons

[xlii] https://censor.net/en/news/3539846/russian-federation-breaks-through-ukrainian-defence-line-near-sudzha

[xliii] https://censor.net/en/news/3539562/is-the-war-in-ukraine-a-proxy-war-between-moscow-and-washington

[xliv] https://www.19fortyfive.com/2025/03/how-china-could-win-the-war-in-ukraine-and-dominate-asia/

[xlv] https://dorzeczy.pl/swiat/700051/bloomberg-putin-gotowy-na-zawieszenie-broni-na-ukrainie.html