Gdzie znajduje się Polska w relacjach z USA

Podpisana 15 sierpnia 2020 roku Umowa o wzmocnionej współpracy obronnej stworzyła nową przestrzeń formalną oraz podstawę dla amerykańskiej obecności na terytorium RP.

Do dzisiaj nikt nie zrobił analizy porównawczej tych relacji na przykładzie innych umów USA z ich sojusznikami. Postanowiliśmy więc sprawdzić, jak wypadamy na tle innych.

W Fundacji Ad Arma trwają prace nad pierwszym raportem na temat szczegółów „wzmocnionej współpracy obronnej” między USA, a Polską. Poza analizą samej umowy, na którą składają się takie kwestie jak przekazanie obiektów i terenów na obszarze państwa polskiego Siłom Zbrojnym USA, uprawnienia przyznane US Army w zakresie przemieszczania się, zasady posiadania i używania broni przez stronę amerykańską oraz zasady odpowiedzialności i stosowania prawa, chcemy odnieść się też do podobnych umów, jakie USA zawierały z innymi krajami.

Chcąc zbudować skalę porównawczą dla wzajemnych relacji USA z innymi państwami oraz określić granice takiej skali, sięgnęliśmy po umowy zawarte przez Amerykanów z Australią (górna granica) oraz Irakiem (dolna granica).

Przyjęliśmy, że Australia, górna granica naszego porównania, posiada powszechnie rozpoznawaną i raczej stabilną pozycję amerykańskiego sojusznika, tj. pozostaje z różnych względów w relacjach bardziej partnerskich (ciesząc się przy tym największą suwerennością oraz wysoką niezależnością w podejmowanych przez siebie decyzjach).

Z kolei umowa USA z Irakiem z 2008 r., stanowiąca przykład porozumienia z krajem de facto podbitym i okupowanym przez wojska tzw. „koalicji” (z wiodącą rolą USA), wyznacza niejako „dolną granicę” na skali państwowych relacji bilateralnych z USA. Irak został podbity i był okupowany przez Amerykanów od 2003 r., a tamtejsza  władza została obalona i zmieniona. Powstały w następstwie tych wydarzeń nowy rząd pozostawał w znacznym stopniu niesuwerenny i zależny od amerykańskiego hegemona, działając przy tym cały  czas pod względem politycznym „w cieniu” wciąż obecnych wojsk amerykańskich i nieprzerwanie  prowadzonej „wojny z terroryzmem”.

Taki zabieg umożliwia stworzenie przynajmniej przybliżonych kryteriów oceny relacji poszczególnych państw z USA, gdzie miejsce na skali (odpowiednio bliżej albo Iraku, albo Australii) określałoby pozycję danego państwa. Na tak przygotowaną matrycę porównawczą chcemy nanieść wyniki analizy umowy o wzmocnionej współpracy obronnej zawartej między USA i Polską.

Jak wypadnie Polska na tej skali? W którym miejscu znajdziemy się między sojusznikiem USA, a państwem podbitym i okupowanym przez ten kraj?

Tego będzie można dowiedzieć się już wkrótce z naszego raportu. Chcielibyśmy, aby niedługo ujrzał on światło dzienne. Prace nad nim są już zaawansowane. Jego powstanie będzie możliwe dzięki pomocy naszych Darczyńców.

Dlatego zwracamy się do Państwa z prośbą o przekazanie 25 zł, 50 zł, 100 zł, lub dowolnej innej kwoty, aby wesprzeć powstanie pierwszego raportu na temat szczegółów „wzmocnionej współpracy obronnej” między USA, a Polską.

Numer konta: 64 1020 5011 0000 9802 0292 2334
Fundacja Ad Arma
87-162 Krobia

Dziękujemy za wszelkie wsparcie już otrzymane. Osoby, które wesprą finansowo powstanie raportu, otrzymają go jako pierwsze, gdy tylko uda nam się go wydać (prosimy o podanie adresu e-mail w tytule przelewu, a najlepiej napisanie do nas wiadomości ze swoim adresem). Każda osoba, która wesprze powstanie raportu kwotą 100 zł lub wyższą, będzie wymieniona (jeśli wyrazi zgodę) w raporcie jako jego fundator.