Nowy raport na temat WOT

Fundacja Ad Arma opublikowała nowy raport „Tabele WOT. Praktyka tworzenia Wojsk Obrony Terytorialnej”. Publikacja jest już dostępna do kupienia w formie papierowej. Celem raportu jest uporządkowanie dostępnych danych, nie objętych klauzulami dostępu do informacji niejawnych, dotyczących WOT oraz ich synteza. Dostępne na rynku opracowania powielają, bez prób głębszej analizy, przekaz wywodzący się z Dowództwa WOT, Ministerstwa Obrony Narodowej lub polityków. Zgłaszane zastrzeżenia rzadko są podnoszone w sposób nadający im właściwe, czyli istotne, a nawet krytyczne znaczenie. Najczęściej następuje powielenie infantylnych tez o tym jak to SPECNAZ, czy rosyjskie kolumny pancerne zostaną powstrzymane przez gospodynie domowe z karabinami w szufladzie. Prób weryfikacji propagandy sukcesu z rzeczywistością, niestety, nie ma w analizach dostępnych publicznie. Tę lukę Fundacja Ad Arma chce uzupełnić, prosząc jednocześnie ośrodki z lepszym dostępem do źródeł o pogłębienie tych badań.

W raporcie przeanalizowano obietnice złożone z okazji formowania WOT, takie jak samodzielne prowadzenie działań nieregularnych przez WOT, rozwinięcie brygady WOT w trzy lata czy stopień ukompletowania personelem. Jak wykazano, na 8 złożonych obietnic 5 nie zostało dotrzymanych, tzn. postawione cele nie zostały osiągnięte, a 3 zostały osiągnięte w sposób dalece wątpliwy.

Praprzyczyną najistotniejszych zastrzeżeń podniesionych w raporcie jest brak doktryny Wojsk Obrony Terytorialnej. Istnieją wprawdzie różnego rodzaju dokumenty doktrynalne, jednak ich zapisy nie tworzą spójnej wizji prowadzenia działań taktycznych. Co gorsza, uregulowania w nich zawarte są sprzeczne z regulaminami działań taktycznych Wojsk Lądowych, czyli rodzaju sił zbrojnych, z którym WOT ma blisko współdziałać. Co zupełnie oczywiste, występuje ścisły związek pomiędzy brakiem doktryny rodzaju sił zbrojnych, a niespójną organizacją i wyposażeniem jednostek Wojsk Obrony Terytorialnej.

Raport „Tabele WOT” porusza także zagadnienie systemu szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej. Zdaniem autorów publikacji, jest on absurdem, gdyż zakłada szkolenie pododdziału do szczebla kompanii przez siedemdziesiąt dwa miesiące. W związku z tym, należy wątpić czy, przy podawanej oficjalnie rotacji personelu w pododdziałach, będzie można wyszkolić jakiekolwiek kompanie w skali całego WOT.

Raport zwraca także uwagę na problemy związane z liczebnością WOT. Wbrew zapowiedziom decydentów, zarówno politycznych, jak i wojskowych, nabór personelu do WOT okazał się spektakularną porażką. Założenia na rok 2020 zrealizowano w nieco ponad 50%, mimo szerokich działań propagandowych. Dwa lata później ukompletowanie WOT wzrosło do 67% i wątpliwym jest czy uda się w ogóle osiągnąć zamierzoną liczbę 53 000 żołnierzy. Łatwość opuszczenia służby, przez wszystkich żołnierzy służby terytorialnej, duża rotacja personelu, oraz bardzo duży odsetek kobiet w służbie (często nie mających obowiązku prawnego służby podczas wojny, a mających prawny i etyczny obowiązek opieki nad małoletnimi dziećmi) zdecydowanie obniżają gotowość bojową i tak nieukompletowanych przez braki personelu jednostek WOT.

Raport odnosi się także do takich kwestii jak formowanie kadry oficerskiej WOT oraz porusza bardzo istotną, a całkowicie przemilczaną w przestrzeni publicznej, komentarzach i analizach, sprawę kosztów funkcjonowania WOT, które są zbliżone do maksymalnych zakładanych wydatków przy zdecydowanie niższym od zakładanego ukompletowaniu i braku gotowości bojowej.

W ocenie Fundacji, terytorialna służba wojskowa stanowiła interesujący pomysł wykorzystania patriotycznej postawy Polaków nie będących zainteresowanymi zawodową służbą wojskową. Jednak sposób jej realizacji uwypuklił, zdaniem Fundacji, wszystkie patologie toczące Polskę oraz jej Siły Zbrojne na poziomie politycznym. Stworzono propagandowy Rodzaj Sił Zbrojnych, który przez wykazane głębokie wady strukturalne, nie jest w stanie wykonywać niemal żadnych z założonych zadań, prawdopodobnie poza pomocą w ramach klęsk żywiołowych, które to zadania powinny leżeć, przede wszystkim w gestii, praktycznie nieistniejącej obrony cywilnej.

Przy okazji publikacji raportu Fundacja Ad Arma po raz kolejny ponawia obecny w poprzednich raportach apel, przede wszystkim do Ministerstwa Obrony Narodowej, o stałą praktykę jawności danych dotyczących zamierzonej organizacji, liczebności, uzbrojenia i wyposażenia jednostek Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej.  Wprowadzana przez rządy Mateusza Morawieckiego praktyka utajniania wszystkiego służy jedynie dezinformacji społeczeństwa. Obce służby bądź otrzymają wszystkie informacji na tacy (w przypadku sojuszników), bądź nie mają najmniejszych problemów ze zdobyciem potrzebnych informacji, biorąc pod uwagę niezwykłe braki kompetencyjne naszych służb specjalnych oraz niefrasobliwość wypowiedzi części wojskowych, a zwłaszcza polityków. Tajność dotycząca WOT polega miedzy innymi na tym, że jawne regulaminy i instrukcje tam obowiązujące są trudno dostępne. Niektóre z nich są niedostępne nawet w bibliotekach uczelni wojskowych. Jawność nie tylko nie zaszkodzi Siłom Zbrojnym, lecz wręcz przyczyni się do podniesienia jakości debaty publicznej nad zagadnieniami obronności i sensowności wdrażanych rozwiązań.

Raport Fundacji Ad Arma „Tabele WOT. Praktyka tworzenia Wojsk Obrony Terytorialnej” jest już dostępny do zakupu w wersji papierowej. Link: https://sklep.adarma.pl/produkt/tabele-wot-praktyka-tworzenia-wojsk-obrony-terytorialnej-red-m-rawluszko/